Praatkaarten
Gesprekskaarten voor op tafel, in de klas of bij de leesgroep. Elke kaart heeft een vraag, feiten en een perspectief. Print ze uit of lees ze hier.
Hoe gebruik je ze?
Leg de kaarten op tafel (of scroll hieronder). Kies een thema dat aanspreekt.
Lees de vraag hardop voor. Laat iedereen reageren voordat je de feiten leest.
Bespreek het perspectief. Eens of oneens — het gesprek is het doel.
Is het eerlijk dat je fulltime kunt werken en toch niet rondkomt?
Feiten
Ongeveer 600.000 werkenden in Nederland leven onder de armoedegrens.
De bedrijfswinsten stegen sinds 2000 met 80%. De lonen met 20%.
Het minimumloon dekt in veel steden niet eens de huur.
Perspectief
Werk moet lonen. Als bedrijven winst maken en werknemers niet meekomen, is het systeem scheef. Democratisch socialisten willen dat werknemers meedelen in de winst die ze samen maken.
Mag een verhuurder elke prijs vragen die de markt toestaat?
Feiten
De gemiddelde huurprijs in Amsterdam is boven de €1.500 voor een appartement.
Beleggers kochten de afgelopen 10 jaar honderdduizenden woningen op.
390.000 woningen tekort — en nieuwbouw gaat vooral naar het duurdere segment.
Perspectief
Wonen is een recht, geen belegging. Zolang woningen worden behandeld als verdienmodel, blijven de huren stijgen. Regulering en publieke woningbouw zijn geen beperkingen — ze zijn noodzaak.
Hoort je portemonnee te bepalen hoe gezond je bent?
Feiten
In arme wijken is de levensverwachting tot 7 jaar korter dan in rijke wijken.
Het eigen risico zorgt ervoor dat 800.000 mensen zorg uitstellen of mijden.
De zorgpremie is sinds 2006 verdubbeld.
Perspectief
Zorg naar behoefte, niet naar portemonnee. Een samenleving die het zich kan veroorloven om iedereen gelijke zorg te geven maar dat niet doet, maakt een keuze. En die keuze kan anders.
Hebben kinderen in Nederland echt gelijke kansen?
Feiten
Kinderen van rijke ouders stromen vaker door naar havo/vwo, ook bij gelijke prestaties.
Bijles is een miljoenenbusiness geworden — toegankelijk voor wie het kan betalen.
Het advies op de basisschool wordt mede bepaald door het opleidingsniveau van de ouders.
Perspectief
Gelijke kansen beginnen bij gelijk onderwijs. Zolang geld bepaalt welke kinderen vooruit komen, is er geen gelijk speelveld. Investeren in onderwijs is investeren in iedereen.
Wie moet de rekening betalen voor de klimaatcrisis?
Feiten
De 10% rijkste Nederlanders stoten twee keer zoveel CO2 uit als de onderste 50%.
De industrie is verantwoordelijk voor 30% van de uitstoot maar betaalt relatief weinig.
Energiearmoede treft 600.000 huishoudens — mensen die hun huis niet warm kunnen stoken.
Perspectief
Eerlijk klimaatbeleid belast de grootste vervuilers, niet de kleinste portemonnees. De transitie moet sociaal zijn, of hij komt er niet.
Waarom stemmen we over het land, maar niet over ons werk?
Feiten
De meeste werknemers hebben geen inspraak bij grote besluiten die hen direct raken.
In Duitsland zitten werknemers in de raad van commissarissen van grote bedrijven.
Coöperaties — bedrijven van werknemers — overleven crises beter en verdelen winst eerlijker.
Perspectief
Democratie stopt niet bij de stembus. Als beslissingen op je werk je leven bepalen, hoor je daar iets over te zeggen. Dat noemen democratisch socialisten economische democratie.
Is het eerlijk dat wie erft minder belasting betaalt dan wie werkt?
Feiten
Het toptarief voor erfbelasting is 20%. Het toptarief voor arbeidsinkomen is 49,5%.
De rijkste 1% bezit meer dan de onderste 70% samen.
Vermogen groeit sneller dan lonen — ongelijkheid neemt elk jaar toe.
Perspectief
Een eerlijk belastingstelsel belast vermogen en erfenissen op z'n minst net zo stevig als arbeid. Niet om te straffen, maar omdat het de basis is van een samenleving die kansen eerlijk verdeelt.
Is armoede eigen schuld?
Feiten
830.000 mensen in Nederland leven onder de armoedegrens, waaronder 220.000 kinderen.
De meeste armoede ontstaat door scheiding, ziekte, ontslag of schulden — niet door luiheid.
Het toeslagenstelsel is zo complex dat miljoenen mensen geld mislopen waar ze recht op hebben.
Perspectief
Armoede is geen karakterfout — het is een systeemfout. Een rijk land dat mensen laat vallen, heeft het niet over pech. Het heeft het over beleid dat anders kan.
Print Ze Uit
Deze kaarten zijn ontworpen om geprint te worden. Gebruik ze bij een leesgroep, op school, of leg ze op tafel bij de koffie.